Marketplace’da sotishni qanday boshlash: 6 qadam

Marketplace’da sotishni boshlash qiyin emas, lekin tartibi bor: avval maqom, keyin hisob va kodlar, shundan soʻng ariza. Tartibni buzgan sotuvchi odatda ariza bosqichida toʻxtab qoladi, chunki kerakli hujjat hali tayyor emas. Quyida olti qadam ketma-ket berilgan, huquqiy talablar yonida rasmiy manbaga havola bor.

1-qadam: maqomni tanlang#

“Elektron tijorat toʻgʻrisida”gi Qonunga koʻra, elektron savdo maydonchasida sotuvchi sifatida yuridik shaxslar, yakka tartibdagi tadbirkorlar va oʻzini oʻzi band qilgan shaxslar qatnasha oladi; oʻzini oʻzi band qilganlar faqat chakana savdoda (OʻRQ-792, 8-modda, 2026-10-01 holatiga).

• Oʻzini oʻzi band qilgan shaxs. Ruxsat etilgan faoliyat turlari roʻyxatining 33-bandi aynan shu: elektron savdo maydonchasida tovarlarni chakana sotish. Roʻyxatdan oʻtish maxsus mobil ilova, soliq toʻlovchining shaxsiy kabineti yoki soliq organiga borish orqali amalga oshiriladi (gov.uz, 2026-yil mart holati).
• Yakka tartibdagi tadbirkor (YaTT). Davlat xizmatlari markazida yoki new.birdarcha.uz sayti orqali masofadan roʻyxatdan oʻtiladi. Kalendar yilidagi daromad 100 million soʻmdan oshsa aylanmadan olinadigan soliqqa, 1 milliard soʻmdan oshsa QQS va foyda soligʻiga oʻtiladi (gov.uz, 2025-yil aprel holati); joriy chegaralarni soliq organidan aniqlang.
• MChJ. Hamkor bilan ishlasangiz yoki ulgurji savdo rejalashtirsangiz mos keladi.

Muhim nuqta: marketplace qonundan qattiqroq talab qoʻyishi mumkin. Ayrim maydonchalar oʻzini oʻzi band qilganlarni qabul qilmaydi. Shuning uchun maqomni tanlashdan oldin sotmoqchi boʻlgan maydonchangiz talabini oʻqing.

2-qadam: toʻlov olish uchun karta yoki bank hisobi#

Marketplace tushumni sizga pul oʻtkazmasi bilan toʻlaydi, buning uchun karta yoki bank hisobraqami kerak boʻladi: qaysi biri soʻralishi maydonchaga va maqomingizga bogʻliq. Arizada odatda STIR va toʻlov rekvizitlari soʻraladi. Ularni oldindan bitta faylga yozib qoʻying: ariza toʻldirayotganda qidirib oʻtirmaysiz.

3-qadam: tovarlaringiz uchun IKPU kodini toping#

IKPU (MXIK) — mahsulot va xizmatlarning 17 raqamli identifikatsiya kodi. U soliq hisobida ishlatiladi va tovar kartochkasida koʻrsatiladi. Kodni tasnif.soliq.uz saytidagi elektron katalogdan qidirib topasiz. Kod tovar turiga qarab tanlanadi, shuning uchun roʻyxatni tovar guruhlari boʻyicha tuzing. Donada bu jarayon qanday ishlashi mahsulot qoʻshish va IKPU kodi maqolasida yozilgan.

4-qadam: marketplace’da ariza bering#

Har bir maydonchaning oʻz sotuvchi portali bor. Ariza odatda bir xil qismlardan iborat: shaxsiy ma’lumotlar, faoliyat turi va rekvizitlar, hujjatlar, oferta bilan tanishish va shaxsni tasdiqlash.

Donada ariza ilovada ham, vebda ham beriladi; vebda manzil seller.dona.uz. Telefon raqami va SMS kod bilan kirasiz, keyin besh bosqich: shaxsiy ma’lumotlar, faoliyat turi va ma’lumotlar, sertifikat va hujjatlar, shartlar, shaxsni tasdiqlash. Roʻyxatdan oʻtish uchun toʻlov olinmaydi. Ariza koʻrib chiqilayotganda sotuvchi markazi ochiq turadi, ya’ni mahsulotlarni oldindan qoʻshib borish mumkin.

5-qadam: kabinetdagi soliq yoʻriqnomasini bajaring#

Ayrim maydonchalar roʻyxatdan oʻtishdan tashqari soliq tizimida ham bir qadam bajarishni soʻraydi. Donada kabinetda marketplace’ni soliq tizimida komissioner sifatida koʻrsatish boʻyicha alohida yoʻriqnoma bor: qadamlarni bajarib, “Bajardim — tekshiring” tugmasini bosasiz. Kabinetdagi yoʻriqnomaga koʻra, bu qadam doʻkoningiz xaridorlarga ochilishi uchun kerak.

6-qadam: birinchi tovar va jonli efir#

Birinchi kuni ellikta tovar yuklamang. Bitta tovarni yaxshilab tayyorlang: oʻzingiz olgan rasm, toʻliq tavsif, haqiqiy narx. Birinchi buyurtmani boshidan oxirigacha kuzating, shunda jarayonning qayerida sekinlashishingizni koʻrasiz.

Jonli efirli maydonchada keyingi qadam efir boʻladi. Efirda tovarni harakatda koʻrsatasiz va savolga darhol javob berasiz, shuning uchun yangi doʻkon ham sotuv tarixisiz xaridor topa oladi. Boshlash uchun telefon, tinch joy va yaxshi yorugʻlik yetadi. Tayyorgarlik haqida: birinchi efirga tayyorgarlik.

2026-yil dekabrdan nima oʻzgaradi#

Qonunga 2026-yil 10-sentabrda oʻzgartirish kiritilgan va u 2026-yil 12-dekabrdan kuchga kiradi (yangi tahrir). Sotuvchi uchun asosiylari: “elektron savdo maydonchasi” oʻrniga “elektron savdo platformasi” atamasi qoʻllanadi, platforma sotuvchining litsenziya va ruxsatnomalarini tekshirishga majbur boʻladi, xaridor sharhlarini saqlash va reyting algoritmlari shaffofligi talabi qoʻshiladi. Litsenziya talab qilinadigan tovar sotsangiz, hujjatlaringizni hozirdan tartibga keltiring.