Oʻzbekistondagi marketplace’lar 2026: sotuvchi uchun solishtirma

Oʻzbekistondagi marketplace’lar soni koʻpaydi va sotuvchi endi “sotsam boʻladimi” deb emas, “qaysi birida sotaman” deb oʻylaydi. Quyida oltita maydoncha sotuvchi nuqtai nazaridan solishtirilgan: qayerda roʻyxatdan oʻtiladi, tovar kimda turadi, komissiya va toʻlov haqida nima ma’lum. Har bir raqam yonida manbasi va sanasi koʻrsatilgan. Biz koʻrgan ochiq manbalarda topilmagan narsa “tasdiqlanmadi” deb yozilgan.

Oʻzbekistondagi marketplace’lar: qisqa jadval#

Portal manzillari ishlayotgani 2026-yil 1-oktabrda tekshirildi. Model nomlari: FBO — tovar marketplace omborida turadi, FBS — sotuvchi omborida turadi va marketplace yetkazadi, DBS — sotuvchi oʻzi yetkazadi.

Har bir maydoncha haqida#

Uzum Market. Uchta model bilan ishlaydi: FBO, 2024-yil oktabrda qoʻshilgan FBS (Uzum, 2024-10-11) va 2025-yil iyundan DBS. DBS modelida logistika yigʻimi olinmaydi, faqat savdo komissiyasi (Uzum, 2025-05-20). 2024-yil 1-maydan toifaga qarab 3% dan 35% gacha stavka joriy qilingan, shu sanadan belgilangan logistika yigʻimi ham bor (Spot, 2024-04-17). Bu stavkalar 2026-yilda oʻzgargan-oʻzgarmaganini kabinetdan tekshiring. Kompaniya ma’lumotiga koʻra, maydonchada 18 mingdan ortiq sotuvchi ishlaydi va 2100 dan ortiq topshirish punkti bor (Kun.uz, 2026-07-10).

Yandex Market (Market Yandex Go). Shartlari rasmiy yordam sahifalarida yozilgan. Yuridik shaxslar va yakka tartibdagi tadbirkorlar roʻyxatdan oʻta oladi, oʻzini oʻzi band qilganlar qabul qilinmaydi (rasmiy yordam sahifasi, 2026-10-01 holatiga). Ish modellari sahifasida FBS va DBS tavsiflangan; yordam menyusida ombor va saqlash (FBY) boʻlimi ham bor (ish modellari sahifasi, 2026-10-01 holatiga). Toʻlov jadvalini sotuvchi oʻzi tanlaydi: har kuni, haftada bir, ikki haftada bir yoki oyda bir marta. Kunlik jadvalda pul yetkazilgandan bir ish kuni oʻtib keladi. Oʻtkazma haqi jadvalga bogʻliq: kunlikda 1,5%, haftalikda 1%, ikki haftada bir marta boʻlsa 0,5% (toʻlovlar sahifasi, 2026-10-01 holatiga).

Wildberries. Xalqaro maydoncha, Oʻzbekistonlik sotuvchilar uchun alohida portali bor. Spot maqolasida keltirilishicha, 2025-yilda Oʻzbekistonda ishlab chiqarilgan tovarlarning Wildberries’dagi savdosi 1,4 milliard dollardan oshgan; kompaniya matbuot xizmatiga koʻra, 2026-yil iyuldagi komissiya oshishi Oʻzbekistonlik sotuvchilarga taalluqli emas (Spot, 2026-07-02). Joriy stavkalar va toʻlov muddati ochiq manbada tasdiqlanmadi.

Ozon. 2026-yil iyulda FBS modelida (tovar sotuvchi omborida) ishlaydigan Oʻzbekistonlik sotuvchilar uchun komissiya oʻrtacha ikki baravar kamaytirilgan: 9,5–55% oʻrniga toifaga qarab 5% dan 33% gacha. Yangi shartlar hozircha faqat shu modelga tegishli. Hisob-kitob soʻmga oʻtkazilgan, sotilgan tovar uchun toʻlov har uch kunda keladi va pulni yechib olish uchun komissiya olinmaydi (Spot, 2026-07-15).

Olcha. Tovar sotuvchining omborida turadi. Ikki variant bor: kuryer tovarni sotuvchidan olib ketadi (komissiya yuqoriroq) yoki sotuvchi tovarni oʻzi topshirish markaziga olib keladi (komissiya pastroq). Toʻlov haftada bir marta. Aniq stavka sahifada yoʻq; kompaniyaning oʻzi komissiyani “boshqa maydonchalarga nisbatan oʻrtacha 12% past” deb yozgan (Olcha hamkorlar sahifasi, 2026-10-01 holatiga).

Dona. Jonli savdo marketplace’i: sotuvchi mahsulotni efirda koʻrsatadi, xaridor ekrandan sotib oladi. Tovar sotuvchining oʻzida turadi. Komissiya mahsulot toifasi boʻyicha belgilanadi va kabinetda har bir mahsulot uchun koʻrsatiladi. Tushum sotuvchi balansiga yoziladi; toʻlov jadvali va yechib olish shartlari kabinetda koʻrsatiladi. Roʻyxatdan oʻtish ilovada ham, vebda ham mumkin: vebda seller.dona.uz manzilida, besh bosqichli onlayn ariza orqali. Roʻyxatdan oʻtish uchun toʻlov olinmaydi.

Jonli efir: Donaning farqi#

Dona — jonli savdo marketplace’i. Katalogdan tashqari bu yerda jonli efir bor: tovarni harakatda koʻrsatasiz, savolga oʻsha zahoti javob berasiz, xaridor ekrandagi mahsulotni bosib xarid qiladi.

Sotuvchi kabinetida efirni oldindan rejalashtirish, faqat efir vaqtida amal qiladigan narx qoʻyish va efirdan keyin natijani koʻrish mumkin; ilovada esa xaridorlarsiz yopiq mashq efiri bor. Oʻzi efirga chiqishni istamaydigan sotuvchi strimer bilan ishlashi mumkin: bu haqda strimer bilan hamkorlik maqolasida yozilgan.

Qaysi birini tanlash kerak#

Bitta “eng yaxshi” maydoncha yoʻq, tanlov tovar va imkoniyatga bogʻliq:

• Omboringiz yoʻq va vaqt kam boʻlsa — tovarni marketplace omboriga topshiradigan FBO modeli qulay.
• Tovarni oʻzingiz nazorat qilmoqchi boʻlsangiz — FBS yoki DBS, ya’ni tovar oʻzingizda turadigan model.
• Tovarni koʻrsatib sotish kerak boʻlsa (kiyim, kosmetika, poyabzal) — jonli efir asosidagi maydoncha.
• Aylanma mablagʻingiz kichik boʻlsa — toʻlov jadvaliga qarang: pul har kuni, har uch kunda yoki haftada bir kelishi katta farq qiladi.

Solishtirish uchun savollar roʻyxati marketplace tanlash maqolasida bor. Donada sotuvchi boʻlish tartibi: dona.uz/uz/seller.